18 oktober 2018

U wilt zich als ondernemer op een onderscheidende en pakkende manier in de markt zetten. Een treffende handelsnaam kan daar bij helpen. Ondernemingen die dezelfde of vergelijkbare handelsnaam gebruiken, kunnen al snel een luis in de pels zijn. Uw afnemers komen bijvoorbeeld terecht bij een concurrerend bedrijf. Andersom kan het ook voorkomen; u wordt zelf aangesproken omdat uw handelsnaam al door een ander bedrijf wordt gebruikt. In dit blog sta ik stil bij een aantal juridische aandachtspunten bij het gebruik van een handelsnaam.

Vereisten handelsnaam en bescherming

De handelsnaam is de naam waaronder uw onderneming wordt gedreven. Voor het gebruik van een handelsnaam is weinig nodig: u kunt de door u gewenste handelsnaam gebruiken en voeren. Een inschrijving van de handelsnaam de Kamer van Koophandel is niet perse beslissend voor de vraag of er sprake is van het voeren van een handelsnaam. Het actieve (commerciële) gebruik is meer bepalend. Dit gebruik kan blijken uit social media, offertes, facturen, briefpapier, reclame-uitingen, enz.

Waar moet een handelsnaam aan voldoen?

Een handelsnaam moet bestaan uit één of meerdere woorden. Een logo alleen is geen handelsnaam. Verder mag een handelsnaam niet misleidend zijn. Een eenmanszaak mag bijvoorbeeld niet in de handelsnaam V.O.F. voeren.

Hoe kunt u uw handelsnaam beschermen?

Als ondernemer wilt u uw handelsnaam natuurlijk goed beschermen. Daarvoor is het handelsnaamrecht in het leven geroepen. Aan de hand van het handelsnaamrecht kunt u een andere onderneming verbieden gebruik te maken van dezelfde of nagenoeg gelijke handelsnaam. U moet dan wel aan een aantal voorwaarden voldoen:

  • U moet kunnen bewijzen dat u uw handelsnaam eerder gebruikte (eerder bestond) dan die van de andere onderneming
  • Er moet door het gebruik van de handelsnaam bij het publiek verwarring, of gevaar voor verwarring, ontstaan tussen beide ondernemingen. Directe verwarring doordat een derde denkt af te nemen bij de ene onderneming maar uiteindelijk bij de andere onderneming iets afneemt. Indirecte verwarring kan ontstaan doordat de derde denkt dat beide ondernemingen bij elkaar horen

Hoe wordt verwarringsgevaar beoordeeld

Verwarringsgevaar wordt beoordeeld aan de hand van drie omstandigheden:

  • Aard van de onderneming; viszaak A is een andere onderneming dan metselbedrijf A. Er kan daardoor weinig verwarringsgevaar ontstaan.
  • Locatie van de onderneming; viszaak A is gevestigd in Amsterdam, een andere viszaak A is gevestigd in Enschede. Voor een ‘Hollandse Nieuwe’ neemt een Enschedeër waarschijnlijk niet snel de moeite om naar Amsterdam te gaan en andersom. Beide viszaken zullen elkaar daarom weinig last bezorgen.
  • Tenslotte speelt het relevante publiek een rol bij het bepalen van het verwarringsgevaar. Wie is het publiek? Op welk publiek richt uw onderneming zich en waar is dit publiek gevestigd?

In de huidige online wereld kunt u zich misschien voorstellen dat het verwarringsgevaar sneller aanwezig is. Een webwinkel bestrijkt vaak een heel land, continent of zelfs de hele wereld en richt zich meestal niet (alleen) op een kleine plaatselijke markt. De registratie en het gebruik van een domeinnaam die lijkt op een reeds gebruikte bestaande domeinnaam is overigens niet verboden in de zin van de handelsnaamwetgeving. Daarvoor is vereist dat de domeinnaam ook wordt gebruikt als handelsnaam.

Merkenrecht

Het merkenrecht heb ik hierboven onbesproken gelaten, ook al zie je in de praktijk dat een handelsnaam vaak als merk is geregistreerd. Een merk is een onderscheidend teken voor producten en diensten. Benamingen, logo’s, letters, cijfers of vormen van waren en verpakkingen kunnen als merk worden beschouwd. Een handelsnaam bestaat al door het feitelijk gebruik, een merk bestaat alleen door registratie. Een merk moet anders dan een handelsnaam een onderscheidend vermogen hebben. Het mag dus in niet beschrijvend zijn. Met een geregistreerd merk kunt u, vaak makkelijker dan bij een handelsnaam, het gebruik van een later soortgelijk merk of vergelijkbare handelsnaam voor verwante producten of activiteiten verbieden.

Advies

Wees gerust origineel en bedenk een unieke handelsnaam! Hoe meer beschrijvend de handelsnaam, hoe groter de kans dat een ander concurrerende onderneming er ook gebruik van maakt of van wil maken.

Naast het raadplegen van het register van de Kamer van Koophandel raad ik u aan goed (online) onderzoek te doen naar de gewenste handelsnaam. Voorkomen is beter dan genezen, zullen we maar zeggen. Tot slot is het verstandig dat u uw handelsnaam deponeert als merk. De registratie of deponering is vaak relatief goedkoop. Ook biedt het merkenrecht meestal een sterkere bescherming dan het handelsnaamrecht. U kunt hiervoor terecht bij het Benelux Merkenbureau (BBIE).

Is uw handelsnaam ouder dan die van een concurrerende onderneming? Of is er gevaar voor verwarring? Dan kunt u die onderneming vragen de handelsnaam te wijzigen of vragen het gebruik van de handelsnaam te staken.

Mocht u tegen concrete problemen aanlopen met uw handelsnaam, aarzel dan niet om contact met ons op te nemen. Onze specialisten op het gebied van het handelsnaamrecht helpen u graag verder!

Jeroen Franken

jurist-jeroen-franken

Ik ondersteun voornamelijk ondernemers bij huurgeschillen en zakelijke in- en verkoopgeschillen. Met de klantbehoefte in het achterhoofd, streef ik naar een snelle en pragmatische oplossing, zodat de ondernemer weer verder kan!