U wilt een grotere woonkamer. Een nieuwe serre, tuinhuis, schuur of bijkeuken. Of misschien denkt u aan een kleine mantelzorgwoning bij uw eigen woning voor een naaste die zorg nodig heeft. Onder bepaalde voorwaarden heeft u hiervoor géén bouwvergunning nodig. We noemen dit ‘vergunningvrij bouwen’.

Wat is vergunningvrij bouwen?

Voor sommige - meestal - kleine bouwprojecten hoeft u geen vergunning aan te vragen. Denk hierbij aan regulier onderhoud van uw pand en bepaalde dakkapellen, dakramen en erfscheidingen. Ook de meeste bijbehorende bouwwerken, zoals een bijkeuken of schuur mogen zonder vergunning gebouwd worden.

Wat is een bijbehorend bouwwerk?

Dit is een bouwwerk met een dak dat qua functie bij het hoofdgebouw hoort. Is het hoofdgebouw een woning? Dan kunt u denken aan een uitbouw of aanbouw van de woning. Maar ook aan een losstaand gebouw zoals een schuur die u op uw erf wilt plaatsen. Een bijbehorend bouwwerk kan dus van alles zijn. Voorwaarde is wel dat het past bij de bestemming van het hoofdgebouw. In dit voorbeeld is dat wonen. Wilt u weten welke activiteit is toegestaan in uw hoofdgebouw? Check dan het bestemmingsplan bij uw gemeente of ga naar Ruimtelijkeplannen.nl.

Waar mag u een bijbehorend bouwwerk plaatsen?

Een bijbehorend bouwwerk mag alleen worden gebouwd op het achtererf. In praktijk is dit meestal uw gehele tuin. Voor twee-onder-één kap woningen, hoekwoningen en vrijstaande woningen mag vaak een deel van het aan de zijkant gelegen erf meegerekend worden. Dan is voor het bepalen van het achtererfgebied een uitgebreide berekening nodig.

Voorwaarden bij vergunningvrij bouwen

Er zijn regels verbonden aan vergunningvrij bouwen. Deze zijn opgenomen in het Besluit Omgevingsrecht (Bor). Eén van de belangrijkste regels is dat u het achtererf niet helemaal vol mag bouwen. Ook mag uw bouwwerk niet groter of hoger zijn dan de toegestane maxima.

Hoeveel van uw erf mag u maximaal bebouwen?

Er geldt een maximum voor het gedeelte dat u mag bebouwen. Dit wordt uitgedrukt in een percentage. We spreken dan over het maximale bebouwingsgebied. Het is belangrijk dat u dit goed berekent. Of dat u hier advies over vraagt.

Rekensom om bebouwingsgebied te bepalen

Neem de grootte van het achtererfgebied plus de grond onder het hoofdgebouw min de grond onder het oorspronkelijke hoofdgebouw. Van dit gebied mag een gedeelte bebouwd zijn. Ga na hoeveel dit is en haal hier het gedeelte vanaf dat al bebouwd is. De uitkomst is uw maximale bebouwingsgebied.

Bepaal de hoogte en grootte van uw bouwwerk

Als u weet welk gedeelte van uw erf u mag bebouwen, dan kunt u berekenen hoe groot uw bouwwerk mag zijn. Ook de hoogte en het gebruik van het bouwwerk is aan regels gebonden. U kunt in stappen bepalen waar en hoeveel bebouwing is toegestaan

TIP:

Deze stappen, uitgebreide rekenvoorbeelden en situatieschetsen kunt u terugvinden in de brochure over vergunningvrij bouwen van de overheid.

Wanneer mag u niet zonder vergunning bouwen?

U mag geen tweede woning op uw erf plaatsen, tenzij dit bedoeld is voor mantelzorg. Woont u in een monumentaal pand? Ligt uw woning in een beschermd stadsgezicht? Of heeft (een deel van) uw perceel een andere bestemming dan wonen? Zoals ‘agrarisch gebruik’ of ‘natuur’? Ook dan mag u niet zonder vergunning bouwen. Er zijn nog meer uitzonderingen. Laat u zich hier goed over informeren. Bijvoorbeeld door uw aannemer of gemeente.

Houd u aan het Bouwbesluit en let op de rechten van uw buren

Vergunningvrij bouwen is niet zonder regels. U moet voldoen aan de regels uit het Bouwbesluit en rekening houden met de rechten van uw buren. Vanwege privacy van uw buren mag u bijvoorbeeld niet overal een raam plaatsen. Schakel een deskundige in of zorg dat u zelf precies weet hoe het zit. Als uw verbouwing tot schade leidt bij derden, dan bent u aansprakelijk voor de kosten.

Schakel uw gemeente in bij vragen

Het uitgangspunt voor vergunningvrij bouwen is dat u zelf de nodige gegevens verzamelt en zelf berekent hoeveel u mag bouwen. U kunt ook uw aannemer vragen om dit voor u te doen. Heeft u vragen? Sommige gemeenten willen u hierbij helpen. Anders kunt u een vergunningscheck doen op omgevingsloket.nl.

Zekerheid of u zonder vergunning mag bouwen

Wilt u zeker weten of het bouwwerk dat u wilt maken vergunningvrij gebouwd mag worden? Dien dan bij uw gemeente een aanvraag in voor een vergunning. Als voor uw bouwplan geen vergunning nodig is, laat de gemeente dat in veel gevallen weten.

Wilt u een bijbehorend bouwwerk maken? En ontstaat er een conflict met de gemeente of bijvoorbeeld uw buren? Vraag dan advies bij één van onze bestuursrecht juristen.

Wij staan op voor gerechtigheid

ARAG, juridisch probleemoplossers. Voor iedereen.

lachende vrouw met advocaat voor rechtbank

Iedereen kan zijn recht halen. Met een rechtsbijstandverzekering van ARAG of onze partners. Lees hier hoe wij u helpen.