Doorwerken terwijl je ziek bent: een stille valkuil voor je WIA-uitkering 

Wanneer je arbeidsongeschikt raakt, berekent het UWV je WIA-uitkering op basis van je laatstverdiende loon vóór je eerste ziektedag. De datum van die eerste ziektedag is dus cruciaal. Die bepaalt niet alleen de hoogte van je uitkering, maar kan ook een rol spelen bij de opbouw van je pensioen en andere regelingen. Maar wat als je, net als Jelle, al klachten had en minder bent gaan werken vóór de ziekmelding? Volgens Iris komt dat vaker voor dan mensen denken:

“Veel mensen proberen zo lang mogelijk door te werken, ook al kampen ze met klachten. Ze passen hun werk aan, werken minder uren of nemen minder belastende taken op zich. Als later blijkt dat de klachten het gevolg waren van een ziekte en dat het medisch noodzakelijk was om minder te werken, mag het UWV die periode niet zomaar negeren."

De wet bepaalt dat iemand ziek is vanaf het moment dat de ziekte het werk belemmert. De eerste ziektedag is meestal de datum van de ziekmelding, omdat vanaf dat moment duidelijk is dat iemand zijn of haar werk niet meer volledig kan uitvoeren. Dat betekent dat als je kunt aantonen dat je eerder al klachten had die je werk beïnvloedden, die eerdere datum soms ook als eerste ziektedag kan gelden. Het is echter vaak lastig om dit bij het UWV erkend te krijgen. Het vereist sterk, concreet en goed onderbouwd bewijs.

Iris: “In Jelle’s zaak verzamelden we in eerste instantie medische gegevens, zoals huisarts- en bedrijfsartsrapporten, om aan te tonen dat zijn klachten al maanden eerder aanwezig waren. Het UWV vond dit echter niet voldoende. Daar hebben we ons niet bij neergelegd en gingen in beroep, met een neurologisch onderzoek als doorslaggevend middel.” 

"De neuroloog concludeerde dat Jelle zijn uren moest verminderen vanwege klachten door Parkinson. Jelle had zelfs een video van vóór de urenvermindering waarop de arts duidelijke signalen van Parkinson herkende. Dat de officiële diagnose pas maanden later kwam, maakte daarbij niet uit.” 

“In combinatie met de klachten die Jelle destijds had, kon de neuroloog bepalen dat zijn eerste ziektedag eigenlijk al lag in de periode waarin hij minder ging werken. Dat werd uiteindelijk het doorslaggevende bewijs.”

Als je het gevoel hebt dat jouw WIA-uitkering te laag is vastgesteld, of als je al eerder ziek was dan officieel geregistreerd, dan hoef je niet met lege handen te staan. Er zijn meerdere stappen die je kunt zetten om dit recht te zetten en alsnog te zorgen dat jouw situatie eerlijk wordt beoordeeld. 

1. Verzamel bewijs van je klachten 
Noteer wanneer je klachten begonnen en welke impact ze op je werk hadden. Denk hierbij aan e-mails, afspraken met je huisarts, verslagen van de bedrijfsarts en andere relevante documenten. Overweeg ook zorgvuldig of een urenvermindering echt nodig is, of dat een ziekmelding of overleg met je bedrijfsarts of huisarts een beter alternatief is. Als je later kunt aantonen dat een urenvermindering op medisch advies plaatsvond, sta je veel sterker bij het UWV. Door dit soort stappen direct te documenteren, leg je vanaf het begin een solide basis. 

 “Hoe concreter je kunt laten zien wat er veranderde en wanneer, hoe sterker je staat.” 

2. Vertel je verhaal tijdens de WIA-beoordeling 
 Je kunt de datum van je eerste ziektedag niet zomaar laten aanpassen. Wat je wél kunt doen, is tijdens het spreekuur van de arts bij je WIA-beoordeling duidelijk uitleggen hoe jouw situatie was.

“Vertel tijdens het spreekuur dat je eerder je uren hebt verminderd vanwege medische noodzaak en dat dit volgens jou al een eerdere eerste ziektedag betekent. Gebruik dit moment om je situatie toe te lichten en verzamel zoveel mogelijk medische documenten, rapporten en eventueel getuigenverklaringen om je verhaal goed te onderbouwen. Zo leg je een sterke basis voor bezwaar of beroep als dat later nodig blijkt.” 

3. Maak bezwaar als het UWV je verzoek afwijst 
Als je denkt dat je eerste ziektedag te laat is vastgesteld, kun je bezwaar maken. Houd er wel rekening mee dat je sterk bewijs nodig hebt dat je daadwerkelijk eerder al arbeidsongeschikt was. Let op: het verschuiven van de eerste arbeidsongeschiktheidsdag kan voordelen hebben, maar er kunnen ook nadelen aan zitten, bijvoorbeeld bij gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid. Omdat de WIA in verschillende regelingen is opgesplitst, kan een eerdere eerste ziektedag invloed hebben op welke regeling en welk uitkeringsbedrag van toepassing is. Daarom is het verstandig om eerst de voors en tegens goed te laten afwegen door een jurist. 

"Zoals in Jelle’s zaak bleek, was een neurologische expertise doorslaggevend. Alleen daarmee kon worden aangetoond dat het medisch noodzakelijk was dat hij al eerder minder uren ging werken en dat zijn eerste ziektedag dus in werkelijkheid eerder lag dan geregistreerd. Met de ondersteuning van een jurist kun je bezwaar goed onderbouwen en mogelijke risico’s en voordelen afwegen." 

4. Schakel juridische hulp in  
Bezwaar maken bij het UWV is vaak heel complex. Een jurist helpt je bij het opstellen van bezwaar, het verzamelen van bewijs en het onderbouwen van je zaak tegenover het UWV. Het is heel fijn als je iemand naast je hebt staan die precies weet wat je kunt doen.

5. Controleer ook je pensioenregeling 
De pensioenopbouw is vaak gekoppeld aan de datum van je eerste ziektedag. Wordt die datum gecorrigeerd, dan moet ook je pensioenopbouw worden aangepast.  
 
“Let er hierbij op dat dit na een herziening daadwerkelijk wordt doorgevoerd. Anders kan dit grote financiële gevolgen hebben, zeker bij langdurige arbeidsongeschiktheid.”