ga naar zoek pagina ga naar contact pagina

Leestijd: 4 minuten

De gevolgen van cybercrime kunnen groot zijn: financiële schade, identiteitsfraude of misbruik van persoonsgegevens. Soms begint cybercrime met een datalek bij een organisatie waar je klant bent. Zo werd telecomprovider Odido eerder getroffen door een datalek waarbij klantgegevens werden buitgemaakt. Met zulke gegevens kunnen criminelen bijvoorbeeld phishingmails sturen of zich voordoen als jou.

Maar wat is cybercrime precies? En wat kun je doen om het te voorkomen, én wat als je ermee te maken krijgt?

Wat is cybercrime?

Cybercrime is criminaliteit waarbij computers, netwerken of digitale apparaten worden gebruikt. Dat kan op verschillende manieren gebeuren, bijvoorbeeld via:

  • Phishing (valse e-mails of berichten om gegevens te stelen)
  • Spoofing (zich voordoen als een betrouwbare organisatie)
  • Identiteitsfraude
  • Hacking van accounts of systemen
  • Ransomware (bestanden gijzelen en losgeld eisen)
  • Malware of virussen
  • WhatsApp- of betaalverzoekfraude

Nieuwe technologie speelt hierbij ook een rol. Met behulp van kunstmatige intelligentie kunnen criminelen bijvoorbeeld stemmen nabootsen (voice cloning) of zeer realistische phishingberichten maken.

Is cybercrime strafbaar

Cybercrime is strafbaar. In Nederland zijn verschillende vormen van digitale criminaliteit opgenomen in het Wetboek van Strafrecht, zoals computervredebreuk (hacken), fraude en identiteitsmisbruik. Afhankelijk van de ernst van het delict kunnen daders een boete of gevangenisstraf krijgen. Bij ernstige cyberdelicten kan de straf oplopen tot meerdere jaren gevangenisstraf.

Voor slachtoffers kan cybercrime niet alleen strafrechtelijke gevolgen hebben voor de dader, maar ook civielrechtelijke gevolgen. In sommige situaties kun je schade verhalen op de dader of op een organisatie die onvoldoende zorgvuldig met jouw gegevens is omgegaan.

Tips om cybercrime te voorkomen

Het is ook belangrijk om de juiste maatregelen te nemen om jezelf of je organisatie te beschermen. Hier zijn enkele tips om cybercrime te voorkomen:

  • Gebruik sterke en unieke wachtwoorden

    Gebruik voor ieder account een uniek wachtwoord. Combineer hoofdletters, kleine letters, cijfers en symbolen. Overweeg het gebruik van een wachtwoordmanager om sterke wachtwoorden veilig te bewaren.

  • Zet tweestapsverificatie aan

    Tweestapsverificatie (2FA) voegt een extra beveiligingslaag toe aan je accounts. Naast je wachtwoord moet je bijvoorbeeld een code invoeren via je telefoon. Dit maakt het voor cybercriminelen veel moeilijker om toegang te krijgen tot je accounts.

  • Houd apparaten en software up-to-date

    Updates bevatten vaak beveiligingsverbeteringen. Installeer daarom altijd updates voor je computer, je smartphone, apps en antivirussoftware.

  • Let op phishing en nepberichten

    Cybercriminelen proberen je vaak te misleiden via e-mail, sms of berichtenapps. Wees extra alert als een bericht dringend om actie of persoonlijke gegevens vraagt en/of een verdachte link bevat. Klik bij twijfel niet op links en neem rechtstreeks contact op met de organisatie die zogenaamd het bericht heeft gestuurd.

  • Wees voorzichtig met persoonlijke informatie online

    Criminelen verzamelen vaak informatie via social media. Met die gegevens kunnen ze bijvoorbeeld accounts overnemen of identiteitsfraude plegen. Deel daarom niet zomaar je adres of telefoonnummer, je geboortedatum, foto's van identiteitsbewijzen, reisplannen.

  • Controleer je bankrekening regelmatig

    Controleer regelmatig je bank- en betaaltransacties. Als je verdachte betalingen ziet, meld dit dan direct bij je bank. Bij ongeautoriseerde betalingen kun je in sommige gevallen aanspraak maken op terugbetaling door de bank, bijvoorbeeld wanneer je niet nalatig bent geweest met je gegevens.

  • Gebruik veilige internetverbindingen

    Openbare wifi-netwerken zijn vaak minder goed beveiligd. Doe via openbare wifi daarom geen bankzaken of online aankopen.

  • Maak regelmatig een back-up

    Maak regelmatig een back-up van belangrijke bestanden, bijvoorbeeld op een externe schijf of in de cloud. Als je slachtoffer wordt van ransomware of een hack, kun je je gegevens mogelijk herstellen.

Heb je een bedrijf? Neem extra maatregelen

Voor organisaties kan cybercrime grote gevolgen hebben, zoals datalekken, bedrijfsstilstand of reputatieschade. Bedrijven hebben bovendien een zorgplicht om persoonsgegevens en systemen goed te beveiligen. Belangrijke maatregelen zijn bijvoorbeeld:

  • Train medewerkers

    Veel cyberaanvallen beginnen met een phishingmail. Door medewerkers te trainen leren ze verdachte berichten sneller herkennen.

  • Beperk toegang tot systemen

    Geef medewerkers alleen toegang tot gegevens die nodig zijn voor hun werk

  • Zorg voor goede beveiliging

    Gebruik sterke netwerkbeveiliging en beveiligde verbindingen voor het versturen van gevoelige informatie.

  • Stel een incidentresponsplan op

    Leg vast wat er moet gebeuren bij een cyberincident en wie verantwoordelijk is voor welke acties.

  • Controleer regelmatig de beveiliging

    Laat regelmatig beveiligingschecks of audits uitvoeren om kwetsbaarheden op te sporen.

Slachtoffer van cybercrime? Dit kun je doen

Ben je slachtoffer geworden van cybercrime? Dan is het belangrijk om snel te handelen om schade te beperken.

  • Doe altijd aangifte

    Als je slachtoffer bent geworden van cybercrime, is het belangrijk om zo snel mogelijk aangifte te doen bij de politie. Dit kan bij het dichtstbijzijnde politiebureau, telefonisch of via de website van de politie.

  • Verzamel en bewaar bewijsmateriaal

    Bewaar zoveel mogelijk informatie over het incident, dit kan belangrijk zijn voor een onderzoek of een eventuele schadeclaim. Denk aan dingen zoals e-mails of berichten van de fraudeur, screenshots van chats of websites, verdachte links, e-mailadressen of telefoonnummers, datum en tijdstip van het incident.

  • Neem contact op met je bank

    Bij betaalfraude is het belangrijk om direct contact op te nemen met je bank. De bank kan bijvoorbeeld je betaalpas of creditcard blokkeren, verdachte betalingen onderzoeken en in sommige gevallen schade vergoeden.

  • Meld identiteitsfraude

    Als iemand jouw persoonsgegevens gebruikt, is er sprake van identiteitsfraude. Het is verstandig om dit te melden bij de betrokken organisaties en extra alert te zijn op nieuwe accounts of contracten op jouw naam.

  • Controleer je accounts en persoonsgegevens

    Controleer extra goed je bankrekeningen, online accounts en abonnementen op jouw naam. Zo kun je misbruik sneller ontdekken.

*Cybercriminaliteit kent vele vormen. In het algemeen gelden bovenstaande stappen. Op de website van Veilig Internetten lees je wat je zelf kunt doen.

Juridische hulp nodig?

Heb je een juridisch probleem? Wij helpen je graag. Samen komen we tot een passende oplossing. Of je wel of niet verzekerd bent bij ons, wij staan voor je klaar.

Bekijk onze oplossingen »