Onteigening

Als de overheid grond van u wil onteigenen, moet zij eerst in overleg met u treden. Als dit niets oplevert, kan de overheid (vaak de gemeente) tot onteigening overgaan.

Dit gebeurt via een bestuursrechtelijke en een gerechtelijke procedure. De bestuursrechtelijke procedure ziet er als volgt uit:

• de onteigeningsstukken liggen ter inzage, waarvan een mededeling wordt gedaan in de plaatselijke krant. In deze periode kunt u uw bezwaren kenbaar maken.
• besluit tot onteigening wordt ter goedkeuring aan de Kroon gezonden.

Keurt de Kroon het goed, dan zal de gemeente nogmaals proberen om er met u in onderling overleg uit te komen. Lukt dat nog niet dan zal zij de gerechtelijke procedure kunnen starten. De rechter zal uitspraak doen over de onteigening en de schadeloosstelling.

De schadeloosstelling is een schadevergoeding voor alle schade die u lijdt door het verlies van de grond.

Het opeisen van eigendommen is een van de grootste ingrepen op uw rechten die de overheid kan gebruiken. Er mag alleen tot onteigening worden overgegaan als dat in het publiek belang, noodzakelijk en urgent is. Verder moet aan u vooraf een schadeloosstelling zijn verzekerd.

Hoe verloopt de onteigeningsprocedure?
De onteigeningprocedure bestaat uit twee fasen:

• In de administratieve fase wordt de wenselijkheid en noodzaak van de onteigening bekeken. U kunt in deze fase uitgebreid uw standpunt kenbaar maken.
• In de gerechtelijke fase controleert de rechter of de administratieve fase juist heeft plaatsgevonden. Indien dit het geval is wordt de onteigening (met schadeloosstelling) uitgesproken. De procedure zal al snel enige jaren duren.

Hoe hoog wordt mijn schadevergoeding?
U krijgt een volledige vergoeding van alle schade die u als gevolg van de onteigening noodzakelijk lijdt. Schade die u vergoed krijgt zijn bijvoorbeeld vermogensschade, maar ook eenmalige kosten zoals verhuiskosten en herinrichtingskosten.

Wat kan ik doen als ik niet akkoord ben met de vergoeding?
Tegen het eindvonnis van de rechter kunt u binnen 2 weken in cassatie gaan bij de Hoge Raad.

Hulp nodig?
Onteigening is lastige en soms emotionele materie. Als u dan ook wordt geconfronteerd met een onteigening is het wenselijk om u te laten adviseren.

Zij zal hiertoe minnelijk overleg dienen te voeren. Pas als het minnelijk overleg niets oplevert, kan de overheid via de weg van de Onteigeningswet tot onteigening komen.

De juridische onteigeningsprocedure bestaat uit de administratieve en de gerechtelijke procedure. Een gerechtelijke procedure behoort tot de uitzondering. Maar onteigeningsvonnissen zijn een belangrijke bron voor de minnelijke onderhandelingen en de administratieve procedure.

De administratieve procedure begint met een - ontwerp - onteigeningsplan van de gemeente (als het bevoegde orgaan de gemeente is). De gemeenteraad legt de onteigeningsstukken ter visie. Dit is kenbaar uit officiële mededeling in de plaatselijke krant. Na het indienen van de bezwaren neemt de gemeenteraad, als deze zijn afgewezen, het besluit tot onteigening. Dit besluit wordt ter goedkeuring aan de Kroon gezonden. De Kroon toetst aan de volgende criteria die in de Onteigeningswet zijn voorgeschreven: het belang van de ruimtelijke ontwikkeling en de volkshuisvesting, de urgentie, de noodzaak, de concreetheid en of de grondeigenaar het plan eventueel zelf zou kunnen realiseren.

Keurt de Kroon het goed, dan zal de gemeente proberen om de grond alsnog via minnelijke weg in eigendom te krijgen. Lukt dat nog niet dan zal zij de gerechtelijke procedure kunnen starten. Die begint met het dagvaarden van de in het Kroonbesluit aangewezen eigenaar. Er is een wettelijke mogelijkheid om een versnelde procedure te kunnen volgen. De rechter zal gevraagd worden om enerzijds de onteigening uit te spreken en anderzijds de schadeloosstelling uit te spreken.

Het opeisen van eigendommen is een van de grootste ingrepen op uw rechten die de overheid kan gebruiken. Er mag alleen tot onteigening worden overgegaan als dat in het publiek belang, noodzakelijk en urgent is. Verder moet aan u vooraf een schadeloosstelling zijn verzekerd.

Hoe verloopt de onteigeningsprocedure?
De onteigeningprocedure bestaat uit twee fasen:

• In de administratieve fase wordt de wenselijkheid en noodzaak van de onteigening bekeken. U kunt in deze fase uitgebreid uw standpunt kenbaar maken.
• In de gerechtelijke fase controleert de rechter of de administratieve fase juist heeft plaatsgevonden. Indien dit het geval is wordt de onteigening (met schadeloosstelling) uitgesproken. De procedure zal al snel enige jaren duren.

Hoe hoog wordt mijn schadevergoeding?
U krijgt een volledige vergoeding van alle schade die u als gevolg van de onteigening noodzakelijk lijdt. Schade die u vergoed krijgt zijn bijvoorbeeld vermogensschade, maar ook eenmalige kosten zoals verhuiskosten en herinrichtingskosten.

Wat kan ik doen als ik niet akkoord ben met de vergoeding?
Tegen het eindvonnis van de rechter kunt u binnen 2 weken in cassatie gaan bij de Hoge Raad.

Hulp nodig?
Onteigening is lastige en soms emotionele materie. Als u dan ook wordt geconfronteerd met een onteigening is het wenselijk om u te laten adviseren.

Na inschrijving van het onteigeningsvonnis kan de overheid overgaan tot in bezitneming van de grond.

Voor wie zich uitvoerig wil inlezen over alles wat met onteigening te maken heeft, kan het document “Onteigeningswet, handreiking voor de praktijk” downloaden.

Indien u in de praktijk te maken krijgt met een overheid die uw grond nodig zal hebben voor een bijzondere reden, dan dient u allereerst bij de gemeente na te gaan of er een onteigeningsplan is of een onteigeningsbesluit waartegen nog een bezwaartermijn loopt. Een terzake kundig jurist kan behulpzaam zijn bij het bepalen of er mogelijkheid tot bezwaar of beroep is.

Zij zal hiertoe minnelijk overleg dienen te voeren. Pas als het minnelijk overleg niets oplevert, kan de overheid via de weg van de Onteigeningswet tot onteigening komen.

De juridische onteigeningsprocedure bestaat uit de administratieve en de gerechtelijke procedure. Een gerechtelijke procedure behoort tot de uitzondering. Maar onteigeningsvonnissen zijn een belangrijke bron voor de minnelijke onderhandelingen en de administratieve procedure.

De administratieve procedure begint met een - ontwerp - onteigeningsplan van de gemeente (als het bevoegde orgaan de gemeente is). De gemeenteraad legt de onteigeningsstukken ter visie. Dit is kenbaar uit officiële mededeling in de plaatselijke krant. Na het indienen van de bezwaren neemt de gemeenteraad, als deze zijn afgewezen, het besluit tot onteigening. Dit besluit wordt ter goedkeuring aan de Kroon gezonden. De Kroon toetst aan de volgende criteria die in de Onteigeningswet zijn voorgeschreven: het belang van de ruimtelijke ontwikkeling en de volkshuisvesting, de urgentie, de noodzaak, de concreetheid en of de grondeigenaar het plan eventueel zelf zou kunnen realiseren.

Keurt de Kroon het goed, dan zal de gemeente proberen om de grond alsnog via minnelijke weg in eigendom te krijgen. Lukt dat nog niet dan zal zij de gerechtelijke procedure kunnen starten. Die begint met het dagvaarden van de in het Kroonbesluit aangewezen eigenaar. Er is een wettelijke mogelijkheid om een versnelde procedure te kunnen volgen. De rechter zal gevraagd worden om enerzijds de onteigening uit te spreken en anderzijds de schadeloosstelling uit te spreken.

Als de overheid grond van u wil onteigenen, moet zij eerst in overleg met u treden. Als dit niets oplevert, kan de overheid (vaak de gemeente) tot onteigening overgaan.

Dit gebeurt via een bestuursrechtelijke en een gerechtelijke procedure. De bestuursrechtelijke procedure ziet er als volgt uit:

• de onteigeningsstukken liggen ter inzage, waarvan een mededeling wordt gedaan in de plaatselijke krant. In deze periode kunt u uw bezwaren kenbaar maken.
• besluit tot onteigening wordt ter goedkeuring aan de Kroon gezonden.

Keurt de Kroon het goed, dan zal de gemeente nogmaals proberen om er met u in onderling overleg uit te komen. Lukt dat nog niet dan zal zij de gerechtelijke procedure kunnen starten. De rechter zal uitspraak doen over de onteigening en de schadeloosstelling.

De schadeloosstelling is een schadevergoeding voor alle schade die u lijdt door het verlies van de grond.