Erfrecht

Alle bezittingen en schulden van de overledene gaan over op diens erfgenamen. Allereerst moet vastgesteld worden wie de erfgenamen zijn. Als er door de overledene geen testament is gemaakt, bepaalt de wet wie de erfgenamen zijn.

De wet onderscheidt 4 groepen van mogelijke erfgenamen

• De eerste groep bestaat uit de echtgenoot en eventuele (klein)kinderen.
• Groep twee wordt gevormd door de ouders, broers en zusters van de overledene en hun afstammelingen.
• Groep drie zijn de grootouders.
• Groep vier bestaat uit de overige bloedverwanten, tot 7e graad.

Pas als er geen erfgenamen in groep één zijn, komen de personen uit groep twee in aanmerking, enzovoort. Mocht blijken dat er in geen van de vier groepen erfgenamen zijn, dan vervalt de nalatenschap aan de Staat der Nederlanden.

Vaststellen omgang nalatenschap
Nadat is vast komen te staan wie de erfgenamen zijn, dient, behoudens voor zover een executeur is benoemd, in onderling overleg de omvang van de nalatenschap worden vastgesteld.

Legitieme portie
De wet geeft bepaalde erfgenamen recht op tenminste een vast gedeelte van de nalatenschap. Dit vaste, minimale gedeelte noemt men de legitieme portie.

Degenen die daarop recht hebben zijn de kinderen. Is bijvoorbeeld bij testament de persoon die recht heeft op een legitieme portie (legitimaris) onterfd, dan kan de legitimaris toch zijn legitieme portie opeisen. Om na te gaan of iemand zijn legitieme portie heeft ontvangen, dan wel zijn rechten zijn geschonden, wordt eerst de legitimaire massa bepaald.

Schenkingen
Voor het vaststellen van de legitieme porties tellen alle schenkingen en materiële bevoordelingen mee die de overledene tijdens zijn leven heeft gedaan. Als legitimaris zult u moeten bewijzen dat de overledene deze schenkingen heeft gedaan. Dit bewijs is echter vaak moeilijk te leveren.

Executeur
Een executeur wordt door de overledene bij testament benoemd en heeft als taak de nalatenschap af te wikkelen. Als de taak van de executeur ten einde is, moet hij of zij rekening en verantwoording aan de erfgenamen afleggen. U kunt als erfgenaam een geschil hebben omdat bijvoorbeeld de executeur weigert rekening en verantwoording af te leggen. In dat geval geeft de wet de mogelijkheid om in een procedure voor de Rechtbank de rekening en verantwoording af te dwingen.

Boedelbeschrijving
Als erfgenaam kunt u verlangen dat er een boedelbeschrijving wordt opgemaakt. De boedelbeschrijving is een overzicht van alle bezittingen en schulden van de overledene.

Wanneer de erfgenamen het over deze inventarisatie niet eens worden, kan via de kantonrechter de beschrijving van een boedel notarieel worden afgedwongen.

Wanneer u het niet eens kunt worden over de waarde van een tot de nalatenschap behorende zaak, bijvoorbeeld een antieke kast of een schilderij, dan kunt u deze zaken laten taxeren. Mocht de benoeming van een taxateur aanleiding geven tot problemen, dan kan de kantonrechter een deskundige benoemen.

Verdeling
Uiteindelijk zal, nadat alle financiële zaken zijn afgewikkeld, de nalatenschap moeten worden verdeeld. Wanneer de erfgenamen, in onderling overleg, niet tot overeenstemming kunnen komen, kan de rechter de wijze van verdeling of de verdeling zelf vaststellen.

De door u gemelde zaak
Uiteraard kunnen in uw geval andere dan de hier beschreven geschilpunten een rol spelen. Het voert te ver om hier alle mogelijkheden te bespreken. Maar in vrijwel alle gevallen zal in eerste instantie getracht worden om de zaak via correspondentie met uw mede-erfgenamen, executeur of notaris op te lossen. Pas wanneer dat niet lukt, zal na overleg met u een procedure gestart worden. Afhankelijk van de ingewikkeldheid van de zaak zal een procedure ongeveer een half jaar tot een jaar in beslag nemen alvorens er een einduitspraak is.

Let op!
Als u stukken aan ARAG stuurt, die van belang zijn voor de behandeling van uw zaak, dan ontvangen wij graag alleen kopieën van stukken die betrekking hebben op het geschil. Houdt de originele documenten in uw bezit.